سلفون حرارتی چیست؟ راهنمای انتخاب نوع، ضخامت و تنظیمات لمینیت
و هم از آن در برابر خطوخش، رطوبت سطحی، لکه و ساییدگی محافظت میکند. اگر با چاپخانه، دفتر فنی یا بستهبندی سروکار داری،
انتخاب درست سلفون حرارتی میتواند مستقیم روی کیفیت خروجی و میزان ضایعات اثر بگذارد؛ چون خیلی از مشکلاتی مثل حباب، موج،
کدر شدن یا جدا شدن لبهها معمولاً از انتخاب اشتباه فیلم یا تنظیمات نادرست دستگاه شروع میشود.
اگر میخواهی مدلها و گزینههای موجود را یکجا ببینی، صفحه خرید سلفون حرارتی معمولاً بهترین نقطه شروع است؛ بعد با همین راهنما انتخابت را دقیقتر کن.
سلفون حرارتی دقیقاً چیست و چه کاربردی دارد؟
سلفون حرارتی یک فیلم نازک است که با گرما و فشار روی چاپ مینشیند و یک لایه محافظ و تزئینی ایجاد میکند.
این روکش برای کارهایی مثل کارت ویزیت، کاتالوگ، بروشور، جلد دفترچه، بستهبندیهای سبک، منو رستوران و حتی برخی فرمهای اداری
استفاده میشود؛ چون هم دوام را بالا میبرد و هم جلوه بصری را تقویت میکند.
سلفون حرارتی با «لمینت» چه فرقی دارد؟
در بازار ایران گاهی این دو واژه جای هم استفاده میشوند، اما در عمل «سلفون حرارتی» معمولاً به فیلمهای نازکتر و پرمصرف چاپخانهای
اشاره دارد (مثل ۱۸ یا ۲۰ میکرون)، در حالی که «لمینت» در بعضی کاربردها به لایههای ضخیمتر و محافظتیتر هم گفته میشود.
مهم نیست اسم را چه میگذاری؛ مهم این است که جنس فیلم، ضخامت و تنظیمات دستگاه با نوع چاپ و جنس کاغذت همخوان باشد.
سلفون حرارتی از چه چیزی ساخته میشود؟ (به زبان ساده)
اغلب سلفونهای حرارتی از یک لایه فیلم (مثل BOPP) + یک لایه چسب حرارتی (معمولاً بر پایه EVA) تشکیل میشوند.
وقتی دستگاه گرم میشود، چسب فعال میشود و فیلم به سطح چاپ میچسبد. کیفیت نهایی به چند عامل وابسته است:
یکنواختی چسب، کیفیت سطح فیلم، «درمان سطحی» (کرونا)، و اینکه چاپت چقدر خشک و پایدار است.
کرونا (Corona Treatment) یعنی چی و چه کمکی میکند؟
کرونا یک فرآیند آمادهسازی سطح فیلم است تا چسبندگی بهتر و یکنواختتری ایجاد شود. اگر با مشکل «کَندن لبهها» یا «چسبندگی ناقص»
روبهرو هستی، یکی از چیزهایی که باید بررسی کنی همین موضوع است (در کنار دما، فشار و رطوبت کاغذ).
انواع سلفون حرارتی: کدام را کجا استفاده کنیم؟
1) سلفون براق (Gloss): رنگها زندهتر، جلوه تبلیغاتی
اگر خروجی شما تصویرمحور است (کاتالوگ، پوسترهای کوچک، بروشورهای رنگی) و میخواهی رنگها «پانچ» داشته باشند،
براق انتخاب مناسبی است. فقط یادت باشد روی سطوح براق، بازتاب نور بیشتر است و برای متنهای ریز یا کارهای اداری ممکن است
خوانایی در نور شدید کمی سختتر شود.
2) سلفون مات (Matte): شیک، خوانا، ضد بازتاب
سلفون مات برای کارهایی که متن زیاد دارند یا جلوه مینیمال میخواهی عالی است؛ بازتاب نور را کم میکند و معمولاً حس «حرفهایتر»
میدهد. برای خیلی از چاپخانهها، ماتِ ۱۸ میکرون یک گزینه اقتصادی و همهکاره است؛ مثلاً سلفون حرارتی مات ۱۸ میکرون معمولاً برای بسیاری از کارهای عمومی خروجی تمیز و قابل اعتماد میدهد.
3) سلفون مات مخملی (Soft Touch): لمس لوکس، مناسب برندینگ
اگر کار تو در دسته لوکس/برندینگ است (بستهبندیهای خاص، کارتهای VIP، جلدهای تیره و طراحی مینیمال)، Soft Touch میتواند
ارزش افزوده واقعی ایجاد کند؛ چون حس لمس متفاوت و «پرمیوم» میدهد. این نوع روکش معمولاً حساستر است و برای خروجی بینقص،
تنظیم دقیقتر دستگاه و کنترل تمیزی رول/غلطکها مهمتر میشود.
4) متالایز حرارتی: جلوه فلزی و خاص
متالایز معمولاً وقتی کاربرد دارد که بخواهی «در نگاه اول» تفاوت ایجاد کنی؛ مثلاً بستهبندیهای آرایشی/بهداشتی، کارهای تبلیغاتی،
یا جلدهای خاص. این مدلها بیشتر از اینکه جایگزین همهکاره باشند،
ضخامت: ۱۸ میکرون یا ۲۰ میکرون؟
انتخاب ضخامت، ترکیبی از «بودجه»، «میزان محافظت مورد نیاز» و «نوع مصرف» است. قانون ساده:
اگر مصرف عمومی چاپخانهای داری و میخواهی هزینه کنترل شود، ۱۸ میکرون معمولاً کافی است؛
اگر کار قرار است بیشتر دستبهدست شود یا مقاومت بالاتری میخواهی، ۲۰ میکرون منطقیتر است.
| ضخامت | مناسب برای | مزیت اصلی | نکته احتیاط |
|---|---|---|---|
| ۱۸ میکرون | کارهای عمومی، تیراژ روزانه، اقتصادی | قیمت مناسب + سرعت کار بالا | برای کارهای خیلی پرفشار/سایشی، محافظت متوسط |
| ۲۰ میکرون | مصرف سختتر، خروجی بادوامتر، تیراژ حساس | مقاومت و حس بهتر | ممکن است نیاز به تنظیم دقیقتر دما/فشار داشته باشد |
انتخاب عرض رول: چطور پرت را کم کنیم؟
خیلی از هزینههای پنهان لمینیت در «پرت رول» و «برش اضافی» است. بهترین کار این است که عرض رول را تا حد ممکن
نزدیک به عرض کار و محدودیت دستگاه انتخاب کنی. اگر همیشه یک سایز ثابت چاپ میزنی (مثلاً فقط A4 یا فقط جلدهای یک اندازه)،
انتخاب رول دقیق میتواند در پایان ماه عدد قابل توجهی از هزینهها را کاهش دهد.
- اگر کارها متنوعاند: یک عرض پرمصرف + یک عرض مکمل داشته باش.
- اگر کارها ثابتاند: رول را بر اساس «عرض موثر کار + حاشیه امن کم» انتخاب کن.
- قبل از خرید کارتنی/عمده، یک رول تست بگیر و پرت واقعی را حساب کن.
تنظیمات دستگاه لمینیت: دما، فشار، سرعت (روش کمریسک)
حتی بهترین فیلم هم با تنظیمات غلط، خروجی ضعیف میدهد. چون دستگاهها متفاوتاند، بهترین رویکرد این است:
از حداقلها شروع کن و مرحلهای بالا بیا. هدف این است که چسب فعال شود، بدون اینکه فیلم بسوزد،
موج بیندازد یا حباب بزند.
یک روش استاندارد برای تنظیم اولیه
- یک نمونه چاپ واقعی (همان کاغذ و همان مرکب) آماده کن.
- دما را در محدوده پایینتر شروع کن، فشار متوسط، سرعت متوسط.
- خروجی را بررسی کن: چسبندگی لبهها، یکنواختی سطح، حباب یا موج.
- اگر چسبندگی کم است: کمی دما یا فشار را بالا ببر (یکبهیک، نه همزمان).
- اگر موج/حباب زیاد است: سرعت را کمی کم کن یا فشار را تنظیم کن و از خشک بودن چاپ مطمئن شو.
سه نشانه رایج تنظیمات اشتباه
- حبابزدن: معمولاً ترکیبی از دمای بالا، سرعت نامناسب، رطوبت کاغذ یا هوای محبوس است.
- موجدار شدن: میتواند از گرمای زیاد یا ناسازگاری کاغذ/چاپ با فیلم باشد.
- کَندن لبهها: چسبندگی ناکافی (دما/فشار کم)، یا مشکل سطح چاپ و گردوغبار/پودر است.
عیبیابی سریع (وقتی نتیجه خوب نیست، از کجا شروع کنیم؟)
برای اینکه وقتت تلف نشود، همیشه از «سادهترین علتها» شروع کن:
- چاپ خشک است؟ (خصوصاً در برخی چاپهای دیجیتال یا جوهرافشان)
- سطح کاغذ تمیز است؟ گردوغبار یا پودر میتواند چسبندگی را خراب کند.
- غلطکها تمیز و سالماند؟ آلودگی روی رول، لکه و موج ایجاد میکند.
- تنظیمات را مرحلهای تغییر دادهای؟ تغییر همزمان دما+فشار+سرعت، علت را مبهم میکند.
راهحلهای کوتاه و عملی
- اگر حباب داری: یکبار سرعت را کم کن و دما را اندکی پایین بیا؛ بعد نمونه را دوباره بررسی کن.
- اگر کدر شدن داری: احتمالاً دما/فشار زیادی است یا فیلم با سطح چاپ همخوان نیست.
- اگر لبهها جدا میشوند: فشار را کمی بالا ببر و از تمیزی و خشک بودن چاپ مطمئن شو.
قبل از خرید عمده: این تستهای سریع را انجام بده
وقتی قرار است خریدت «کارتنی» یا «پر تیراژ» باشد، یک تست کوچک میتواند جلوی یک دردسر بزرگ را بگیرد:
- تست چسبندگی گوشهها: لبهها را بهآرامی خم کن؛ اگر جدا شد، تنظیمات یا نوع فیلم را بازبینی کن.
- تست خطوخش: روی سطح روکش با فشار ملایم یک تست ساده انجام بده؛ برای بستهبندیهای پرمصرف مهم است.
- تست روی جنسهای مختلف: اگر هم تحریر و هم گلاسه داری، هر دو را تست کن؛ نتیجه ممکن است فرق کند.
جمعبندی: سریعترین مسیر انتخاب درست
اگر بخواهیم همه چیز را در یک جمله خلاصه کنیم:
نوع روکش را بر اساس ظاهر و کاربرد انتخاب کن، ضخامت را بر اساس میزان محافظت و بودجه، و تنظیمات دستگاه را مرحلهای فاینتیون کن.
با همین سه اصل، درصد زیادی از خطاهای رایج لمینیت حذف میشود و خروجیات هم حرفهایتر دیده میشود.
اشتراک گذاری
