طراحی برای طلاکوب (هات فویل): حداقل ضخامت خطوط و فاصلهها
اما اگر فایل طراحی اصولی نباشد، همان چیزی که باید چشمنواز شود تبدیل میشود به خروجی ناقص، رگهدار یا پر از خالیافتادگی.
این راهنما دقیقاً برای همین است: یک استاندارد عملی میدهد تا قبل از ارسال فایل، مطمئن شوی خطوطت قابل اجراست،
فاصلهها درست است و کلیشه (Die) با کمترین خطا ساخته میشود.
اگر میخواهی خود فرآیند و دسته محصولات مرتبط را یکجا ببینی، صفحه هات فویل برای آشنایی کلی و خرید گزینههای مرتبط نقطه شروع خوبی است.
قبل از طراحی: طلاکوب با چه چیزی «حساس» است؟
در طلاکوب گرم، فویل با حرارت + فشار + زمان تماس منتقل میشود.
یعنی حتی اگر بهترین فویل را داشته باشی، طراحی خیلی ریز یا فاصلههای کم میتواند باعث “پر نشدن” یا “پر شدن بیش از حد” شود.
بنابراین طراحی باید طوری باشد که در یک بازه تنظیمات منطقی، خروجی قابل تکرار بگیری.
دو نکته خیلی مهم از همان ابتدا
- طلاکوب چاپ نیست: جزئیات خیلی ریز مثل ترامهای ظریف یا خطوط بسیار نازک همیشه ریسک دارند.
- طلاکوب «نقطهای» است: برای جلوه لوکس، بخشهای محدود (لوگو/تیتر/المان) بهتر از پوششهای خیلی بزرگ است.
حداقلهای استاندارد طراحی (اعداد پیشنهادی قابل اتکا)
این حداقلها برای بیشتر کارهای کاغذ/مقوا یک نقطه شروع خوب هستند. بسته به دستگاه، جنس زیرکار و نوع کلیشه ممکن است بهتر/بدتر شود؛
اما اگر زیر این حداقلها بروی، احتمال خطا بالا میرود.
| مورد | حداقل پیشنهادی | چرا مهم است؟ |
|---|---|---|
| ضخامت خطوط مثبت (Foil روی خط) | حدود 0.3 میلیمتر (≈ 0.8pt) | خطوط نازکتر ممکن است کامل منتقل نشوند یا تکهتکه شوند. |
| فضای خالی/معکوس داخل فویل (Knockout) | حداقل حدود 0.56 میلیمتر (≈ 1.5pt) | فضاهای خیلی باریک ممکن است “پر” شوند و نوشته/جزئیات بسته شود. |
| حداقل فونت برای متن فویلی | معمولاً 8pt (برای فونتهای ساده) | متن ریز، ریسک پرنشدن یا بسته شدن فضاهای داخلی را بالا میبرد. |
| حداقل ضخامت کادر/استروک فویلی | حدود 1.5pt | حاشیههای نازک بیشتر از متن دچار قطعشدن میشوند. |
| فاصله فویل از خط برش | حداقل 3 میلیمتر (بهتر: 3 تا 4 میلیمتر) | تلورانس تولید/رجیستر باعث میشود فویل نزدیک تیغ، ناقص یا کج دیده شود. |
این اعداد از راهنماهای فنی طلاکوب و گایدهای چاپ گرفته شدهاند و بهعنوان “حداقل امن” کاربرد دارند.
فایلسازی درست برای طلاکوب (Illustrator / Corel / PDF)
۱) فویل را جدا و شفاف تعریف کن
- برای بخشهای فویل یک Spot Color اختصاصی بساز (مثلاً نام: FOIL).
- المانهای فویل را در یک لایه جدا نگه دار (FOIL LAYER) تا اشتباه انسانی کم شود.
- اگر چاپ و فویل روی هم مینشیند، حتماً بحث رجیستر را در نظر بگیر.
۲) Overprint را فراموش نکن
خیلی از چاپخانهها و گایدهای فنی پیشنهاد میکنند ناحیه فویل روی چاپ Overprint باشد تا خروجی پیشنمایش و جداسازی رنگها درست شود.
(در عمل هم باعث میشود فایل شفافتر و کمخطاتر تحویل داده شود.)
۳) متن را Outline کن
برای اینکه فونتها جابهجا نشوند یا هنگام خروجی PDF به هم نریزند، همه متنهای فویلی را به مسیر تبدیل کن (Create Outlines).
۴) Strokeهای ضخیم را «Shape» کن
اگر یک خط خیلی ضخیم میخواهی، به جای اینکه فقط استروک را بالا ببری، بهتر است شکل واقعی بسازی (مثلاً یک مستطیل).
این کار در ساخت کلیشه و خروجی نهایی قابل اطمینانتر است.
طراحی هوشمند برای کیفیت بهتر و هزینه کلیشه کمتر
۱) سطحهای خیلی بزرگ فویل را کنترل کن
پوششهای خیلی بزرگ فویل (مثلاً نصف کارت) احتمال رگهدار شدن و نایکنواختی را بالا میبرد.
اگر واقعاً به سطح بزرگ نیاز داری، به جای یک تکه یکدست، از بافتهای گرافیکی یا تقسیمبندی استفاده کن.
۲) متن معکوس (Knockout) را با احتیاط طراحی کن
متن سفید “خالی” داخل سطح طلایی، خیلی جذاب است ولی ریسک دارد؛ چون فضاهای داخلی کوچک ممکن است در فشار/دما بسته شوند.
اگر مجبور هستی، فونت سادهتر و سایز بزرگتر انتخاب کن و فاصله حروف را کمی بازتر بگیر.
۳) از جزئیات «مو» و خطوط خیلی نازک پرهیز کن
خطوط مو-مانند و تزئینات ظریف، در طلاکوب بیشتر از چاپ احتمال حذف شدن دارند. اگر طرحی ظریف میخواهی،
“کمجزئیات ولی قوی” طراحی کن: فرمهای ساده با کنتراست بالا، نتیجه لوکستری میدهد.
۴) فاصله از خط برش و خط تا را جدی بگیر
فویل نزدیک برش، حتی اگر در فایل درست باشد، در تولید واقعی میتواند به خاطر تلورانس برش یا رجیستر ناقص دیده شود.
همینطور اگر فویل روی خط تا بیفتد، ممکن است بعد از تا خوردن ترک بخورد یا بشکند.
کلیشه (Die) چیست و چه چیزهایی روی نتیجه اثر میگذارد؟
کلیشه همان قطعهای است که طرح را با فشار و حرارت منتقل میکند. جنس و کیفیت کلیشه، در شارپ بودن لبهها و یکنواختی انتقال بسیار اثر دارد.
در پروژههایی که هم طلاکوب و هم برجستهسازی دارند، طراحی باید “درشتتر و امنتر” باشد تا رجیستر و فشار به نتیجه مطلوب برسد.
چه چیزهایی کلیشه را سخت و پرهزینه میکند؟
- طرحهای خیلی ریز و پیچیده
- سطحهای خیلی بزرگ و یکدست
- ترکیب طلاکوب با برجستهسازی روی جزئیات ظریف
- المانهای نزدیک برش یا نزدیک هم (ریسک رجیستر)
خطاهای متداول طلاکوب و اینکه ریشهشان در طراحی کجاست
۱) پرنشدن فویل (خالی افتادن)
- ریشه طراحی: خطوط خیلی نازک، فونت خیلی ریز، جزئیات زیاد.
- راهحل طراحی: ضخامت را به حداقل امن برسان، فونت را سادهتر/بزرگتر کن، جزئیات را کم کن.
۲) بسته شدن فضاهای داخلی (پر شدن Knockout)
- ریشه طراحی: فاصلههای خیلی کم داخل حروف یا خطوط معکوس باریک.
- راهحل طراحی: فاصلهها را بیشتر کن، سایز را بالا ببر، متن معکوس را فقط برای بخشهای بزرگتر استفاده کن.
۳) رگهدار شدن یا نایکنواختی
- ریشه طراحی: سطحهای بزرگ فویل، فرمهای یکدست طولانی.
- راهحل طراحی: طرح را تقسیمبندی کن یا به بافتهای کنترلشده تبدیل کن.
۴) جابهجایی و رجیستر بد (Foil Misregistration)
- ریشه طراحی: فویل خیلی نزدیک به چاپ یا برش، حاشیه امن کم.
- راهحل طراحی: حاشیه امن را رعایت کن و در کارهای حساس “تلورانس” در نظر بگیر.
چکلیست نهایی قبل از ارسال فایل طلاکوب
- المانهای فویل وکتور هستند و متنها Outline شدهاند.
- Spot Color اختصاصی (FOIL) تعریف شده و ناحیهها در یک لایه جدا هستند.
- Overprint برای ناحیه فویل تنظیم شده است.
- حداقل ضخامت خطوط و حداقل فاصلههای معکوس رعایت شده است.
- فویل حداقل 3 تا 4 میلیمتر از تیغ برش فاصله دارد.
- سطحهای خیلی بزرگ فویل بازطراحی/تقسیم شدهاند (برای جلوگیری از رگه).
جمعبندی
اگر بخواهم خلاصه کنم: در طلاکوب، طراحی “درست” یعنی امن طراحی کردن.
با رعایت حداقل ضخامت خطوط، فاصلههای معکوس، حاشیه امن از برش و فایلسازی دقیق (Spot/Overprint/Outline)،
هم کلیشه بهتر ساخته میشود، هم خروجی شارپتر است، هم ضایعات تیراژ پایین میآید.
بعد از آن، تنظیمات دستگاه (دما/فشار/زمان) فقط نقش «فاینتیون» را بازی میکند نه نجات دادن یک فایل مشکلدار.
اگر قصد خرید متریال طلاکوب داری، مشخصات و بازههای اجرایی روی محصول نوار طلاکوب گرم هم میتواند در تصمیمگیری کمک کند؛ و اگر دنبال افکت متالیکِ سراسریتری هستی که بیشتر شبیه روکش است،متالایز حرارتی معمولاً مسیر متفاوتی نسبت به طلاکوب نقطهای دارد.
اشتراک گذاری
